آبخيزداري راهکار فرار از خشکسالي

با توجه به شرايط اقليمي خشک و نيمه خشک ايران و بروز مشکلات عديده‌اي چون کم آبي در بسياري از مناطق کشور، حفاظت خاک و آبخيزداري از سازنده‌ترين راهکارها براي مقابله با خشکسالي است.

آبخيزداري يکي از شيوه‌هاي نوين حفاظت آب و خاک، مهار و پخش سيلاب‌ها است که باعث کنترل سيلاب‌هاي مخرب و نفوذ آب به داخل سفره‌هاي آب زيرزميني مي‌شود.

راهبرد اساسي کنترل سيلاب به تغذيه سفره‌هاي آب کمک مي‌کند و موجب مي‌شود که قنات‌ها، چشمه‌ها و چاهها با توليد آب بيشتر بتواند زمين‌هاي کشاورزي بيشتري را به زير کشت برده و در توليد محصولات غذايي بيشتر، نقش مهمي را ايفاء کنند.

اين شيوه به ويژه در مناطق خشک، نيمه خشک و حواشي کوير که معمولا هر از گاهي با جاري شدن سيلاب‌هاي مخرب با دبي لحظه‌اي بالا، مواجه هستند ، بسيار مؤثر و راهگشا است.

يکي از ويژگي‌هاي سرزمين‌هاي خشک (نظير ايران) دارا بودن و زيست‌ بوم‌هاي ناپايدار است که درصورت خسارت ديدن ، ‌احياي آنها بسيار دشوار است.

بهره‌برداري از اين گونه زمين‌ها، در دوره‌هاي خشکسالي، همانند دوره‌هاي فر اواني رطوبت، نتايج مصيبت‌باري براي گياهان، جانواران، خاک و ساکنان به همراه دارد که با توجه به شرايط اقليمي ايران، پيش‌بينی می‌شود تا بیست سال آینده کشور ما نه تنها مرحله تنش و فشار ناشی از کم آبی را تجربه می‌نکند بلکه با کاهش سرانه آب تجدید شوند.
به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته

معرفی رشته مرتع آبخیزداری تا مقطع دکتری در ایران -2

ج- نواحي خشك (Arid)، نيمه خشك (Semi arid) و خشك نيمه مرطوب (Dry sub-humid) به معني مناطقي بجز مناطق قطبي و نيمه قطبي ميباشد كه در آن نسبت ميزان بارندگي به تبخير بالقوه در محدود 50 تا 65 درصد قرار دارد.

چ- مناطق مبتلا به (Affected Areas) به معني مناطق خشك يا نيمه خشك و يا خشك نيمه مرطوب ميباشد كه از بيابان‎زايي آسيب ديده‎اند و يا در معرض تهديد هستند.

به طور كلي در تعريف بيابانزايي سه نكته مهم مورد تأكيد قرار گرفته است كه عبارتند از:

1-تخريب سرزمين                2-تغييرات اقليمي                 3-فعاليتهاي انساني

آثار و پيامدهاي بيابان‌زايي:

در حدود 80 درصد از اراضي كشور در حوزه مناطق خشك و نيمه خشك تا خشك نيمه مرطوب قرار دارد و از اين نظر داراي شرايط اكولوژيكي شكنندهاي است. به لحاظ پتانسيل كم توليد و محدوديت‎هاي كمي و كيفي شيوه‏هاي بهره‎برداري در مناطق خشك، شدت روند بيابانزايي در اين مناطق در مقايسه با مناطق نيمه خشك كمتر است. هم اكنون بيشترين ميزان تخريب و نابودي منابع طبيعي تجديد شونده در حوزه‏هاي مناطق نيمه خشك تا خشك نيمه مرطوب مشاهده مي‎شود.

ادامه نوشته

معرفی رشته مرتع آبخیزداری تا مقطع دکتری در ایران -1

معرفي رشته

منابع طبيعي به مجموعه مواهب و ثروت‌هاي خدادادي اطلاق مي‌شود كه به رايگان در اختيار بشر قرار گرفته است. انسان از روزگاران اوليه خلقت در عرصه‌هاي منابع طبيعي زندگي كرده و از منابع آن اعم از آب، گياهان، حيات وحش، آبزيان و  . . . به طرق مختلف استفاده مي‌برده است. افزايش سطح دانش بشري و در راستاي آن افزايش جمعيت در كنار مسائل سياسي موجب شد تا دولت‌ها در جهت دستيابي به منابع بيشتر و افزايش درآمد ملي به بهره‌برداري از منابع طبيعي روي آورند. اين بهره‌برداري كه در بسياري مواقع بدون در نظر داشتن جنبه‌هاي اكولوژيكي صورت گرفته است، نتيجه‌اي جز تخريب عرصه‌هاي منابع طبيعي درپي نداشته است.

ادامه نوشته

آبخیزداری چرا ؟ چگونه ؟ و كجا ؟

آبخیزداری چرا ؟ چگونه ؟ و كجا ؟
یكی از اهداف و شعارهای اساسی و كلیدی آبخیزداری حفاظت خاك و كنترل فرسایش آن می باشد ...
ضرورت تحقق این هدف آرمانی به دو دلیل عمده زیر است :
1) منافعی كه از طریق اعمال سیاستهای حفاظت خاك وكنترل فرسایش در چهارچوب برنامه های آبخیزداری نصیب ما می شود .چراكه اگر دقت كنیم تداوم حیات و زندگی بر روی كره خاكی (زمین ) بدون وجود خاك میسر نمی گردد . این مسئله برای ما انسانها نمود عینی تری دارد .به این معنا كه غذای ما از خاك تامین می گردد . پوشش ما بنوعی وابسته به خاك است و حتی هوایی كه تنفس می كنیم ریشه در خاك دارد .
2) خساراتی كه در پی عدم توجه به مسئله حفاظت خاك و آبخیزداری دامنگیر ما می شود مثل بروز سیلابهای ویرانگر _ خشكسالیها _ به نابودی رفتن جنگلها و مراتع _ پر شدن مخازن سدها از رسوب _ پایین رفتن سطح آب زیر زمینی _ خشك شدن آبگیرها و تالابها در انباشت رسوب و كم شدن عمق آب آنها _ آسیب جدی بر محیط زیست انسانی و جانوری
امروزه یكی از شاخصه های مهم توسعه یافتگی در كشورهای پیشرفته مسئله حفاظت خاك به معنای اعمش می باشد .مابه این مهم نخواهیم رسید مگر با انجام فعالیتهای آبخیزداری از طریق حفاظت ازخاك و كنترل فرسایش .
به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته

ارزیابی اقتصادی پروژه های آبخیزداری بر کشاورزی مطالعه موردی: حوزه آبخیز مهر سبزوار

ارزیابی اقتصادی پروژه های آبخیزداری بر کشاورزی
مطالعه موردی: حوزه آبخیز مهر سبزوار
ابوالقاسم دادرسی سبزوار- عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
dadrasisabzevar@yahoo.com : آدرس پست الکترونیکی
چکیده
آبخیزها به عنوان پهنه ای که تمام رواناب ناشی از بارش را دریافت می کنند، مهمترین بخش در برنامه
ریزی های مرتبط با استفاده بهینه از منابع آب و خاک، محسوب می گردند. کنترل آب و خاک در آبخیز که با
انجام عملیات آبخیزداری صورت می گیرد، تلاشی هماهنگ و یکپارچه است، تا بازده یک آبخیز را به لحاظ
کشاورزی، منابع طبیعی و انسانی، اقتصادی سازد.
آبخیزداری با اهداف مختلفی ممکن است در حوزه ها صورت پذیرد که کنترل و بهره برداری بهینه از
سیلاب، تغذیه سفره، افزایش پوشش گیاهی، کنترل فرسایش خاک و جلوگیری از حمل رسوب به پایین است از
مهمترین این اهداف به شمار می آید. منطقه مورد تحقیق، حوزه آبخیز مهر، از زیر حوزه های مهم کویر مرکزی
است که در 51 کیلومتری غرب شهرستان سبزوار واقع شده است. تنوع ژئومورفولوژی و زمین شناسی به همراه نرخ
بالای فرسایش و رسوب در این حوزه سبب گردیده است تا عملیات آبخیزداری با هدف کنترل رسوب و جلوگیری
از نابودی اراضی کشاورزیِ پایین دست، از سال 1375 در این منطقه آغاز شود. هدف از انجام این بررسی ارزیابی
اثرات اجرای عملیات آبخیزداری در حوزه مورد بحث بر حفظ اراضی کشاورزی منطقه و نقش آن در بهبود
وضعیت اقتصادی کشاورزان روستاهای پایین دست می باشد. نتایج این بررسی نشان داد که بدلیل حفاظت اراضی
زیردست از رسوب، تاکنون چندین هکتار به سطح اراضی زیر کشت 4 روستای پایین دست منطقه اضافه و آبدهی
چشمه ها و قناتی روستاههای متاثر، افزایش یافته است.
کلمات کلیدی: آبخیزداری - اقتصادی - کشاورزی - مهر- سبزوار.

ادامه نوشته

مسايل‌ مهم‌ و اساسي‌مديريت‌ آبخيزها در کشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ ( مقالات آبخيزداري )

مفهوم‌ آبخيزداري‌ ابتدا با بحث‌ کنترل‌ تند آب‌ها در کشورهاي‌ اروپايي‌ ابداع‌ و آغاز شد. اين‌ امر به‌ طور عمده‌

  شامل‌:عمليات‌ کنترل‌ سيل‌ و کنترل‌ واريزه‌ها در رودخانه‌ها و حوزه‌هاي‌ آبخيزمناطق‌ کوهستاني‌ مي‌شود. در ابتداي‌ قرن‌ گذشته‌ و همزمان‌ با آغاز دوره‌جديدي‌ از مفهوم‌ و نوع‌ عمليات‌ آبخيزداري‌ در کشورهاي‌ امريکاي‌شمالي‌ به‌ مرور توجه‌ و تاکيد بيشتري‌ به‌ مديريت‌ اراضي‌ بالادست‌ و نيز به‌منافع‌ ناشي‌ از آب‌ و مسايلي‌ چون‌ توليد آب‌، کيفيت‌ آب‌ و پيشگيري‌ ازسيلاب‌ معطوف‌ گرديد.

از هنگامي‌ که‌ بحث‌ مديريت‌ آبخيزها به‌ کشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ نيزگسترش‌ يافت‌ با توجه‌ به‌ شرايط ويژه‌ اين‌ کشورها، توجه‌ و گرايش‌بيشتري‌ به‌ سوي‌ مديريت‌ اراضي‌ شامل‌: کنترل‌ فرسايش‌، کنترل‌ رسوب‌ وکنترل‌ سيل‌ پديد آمد.

در دهه‌هاي‌ اخير توجه‌ به‌ مسايل‌ زيست‌محيطي‌ و زيستگاه‌هاي‌طبيعي‌ در اولويت‌ برنامه‌هاي‌ مديريت‌ آبخيزها قرار گرفته‌ است‌. متعاقب‌اين‌ مفاهيم‌ و گرايش‌ها مفهوم‌ جديدي‌ به‌ نام‌; مديريت‌ جامع‌ حوزه‌هاي‌آبخيز ابداع‌ شد.

همزمان‌ با گسترش‌ و تعميم‌ مباحث‌ مديريت‌ آبخيزها به‌ کشورهاي‌مختلف‌ جهان‌، سياستگزاران‌ و برنامه‌ريزان‌ در کشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌احساس‌ نوعي‌ سردرگمي‌ و ناهماهنگي‌ در قبال‌ پتانسيل‌ها و اهداف‌برنامه‌هاي‌ مديريت‌ آبخيزها، حفاظت‌ خاک‌ و توسعه‌ روستايي‌ کردند. اين‌سردرگمي‌ و ناهماهنگي‌ باعث‌ اجراي‌ برنامه‌هاي‌ غلط و ناهماهنگ‌ و درنهايت‌ اتلاف‌ منابع‌ شد. گردهمايي‌ها و کنفرانس‌هاي‌ بين‌المللي‌ متعددي‌در دهه‌هاي‌ اخير در خصوص‌ مديريت‌ آبخيزها و برنامه‌هاي‌ آن‌ تشکيل‌گرديد تا اين‌ ناهماهنگي‌ها و سردرگمي‌ها را مرتفع‌ سازد، اما اغلب‌ اين‌مباحث‌ به‌ نتيجه‌ مشخص‌ و روشني‌ دست‌ نيافتند.

به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته

نقدی کوچک بر هفته ای بزرگ

وشتن از مناسبت هفته منابع طبیعی برای آنها که دستی بر آتش دارند یک وظیفه بوده ورسالتی است بر دوش یکایک مدیران و کارشناسان این حوزه ونیزیکایک مردم.از مدیران انتظاری نیست اما از کارشناسان این انتظار هست که از نقادی کوتاهی نکنند. کارشناسانی که مرتبن از کمیت آنها کاسته میشود وآنها هم که هستند دل در گرو نقادی نداشته یا پای خود را از این گلیم بزرگ پس میکشند.
روی سخن در سالهای متمادی به همه آنهائی است که درگیر نامگذاری وتعیین روز شمار این هفته مهم در روزهای پایانی هر سال هستند.
دکتر خسرو شاهی در سال 87 گله مند بود که چرا روزی از هفته منابع طبیعی را به بیابان اختصاص نداده اند.سال 88 نویسنده در اینجا علاقمند بود نامی در یکی از روزها به مرتع یا جنگل یا بیابان که بنیاد سازمان جنگلها ومراتع طی سالهای متمادی بر دوش همین بخش ها بنا نهاده شده بود اختصاص یابد.
به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته

حاسبه آنلاین مسائل مربوط به درس هیدرولوژی

با استفاده از سایت زیر شما میتوانید مسائل مربوطه هیدرولوژی یک حوضه ی آبخیز را به صورت آنلاین حل کنید.

 

ایران هیدرولوژی 

برخی سایت ها و منابع تخصصی

فرهنگ لغت GIS

مرکز اروپایی حفاظت رودخانه (ECRR)

سرویس حفاظت منابع طبیعی( NRCS)

کز سنجش از دور (CRS)

مرکز تکنولوژی سیستم های رودخانه ای
رودخانه های آمریکا
رودخانه های کانادا
احیای رودخانه
دنیای رودخانه

شبکه رودخانه(river network)

مرکز حفاظت حوزه های آبخیز(cwp)

National Riparian Service Team

McKenzie River

For over a decade, the National Riparian Service Team (NRST) has been leading implementation of an interagency effort to accelerate cooperative riparian restoration and management, focusing primarily in the Western United States.  Under their leadership, a network comprised of teams and individuals with federal and state agency, non-government organization, university, and private affiliation, are implementing the Creeks and Communities Strategy (see Creeks and Communities) at the state and regional scale.  Core and adjunct team members have expertise in Hydrology, Ecology, Fisheries, Wildlife, Range Management, Soils and Geology, Forestry, Social Science, Conflict Management, Public Affairs and Communication.  Their approach is specifically designed to address the technical dimensions of riparian issues while at the same time recognizing and addressing the social context within which these issues exist.  The result is more effective integration of technical information into collaborative problem solving.

The NRST, in coordination with State Riparian Teams and Agency Coordinators (see Network Directory), provide assistance with place-based problem solving, training, assessment, monitoring and grazing management relative to riparian-wetland resources.  They are also available for mentoring and coaching.  For more specific information on services and requesting NRST assistance, go to Activities/Services.

دانلود کتاب Watershed Dynamics

دانلود کتاب Watershed Dynamics

با سلام

دانلود کتاب Watershed Dynamics 


لینک های دانلود :


http://uploading.com/files/59c9725d/087355213XWatershedDynamics.rar/


http://depositfiles.com/en/files/3ot5q8uqs


http://depositfiles.com/files/3ot5q8uqs


http://uploading.com/files/2f8c2c1a/087355213XWatershedDynamicsB.rar/


http://ifile.it/a5ygrv4/087355213X.zip

http://www.filesonic.com/file/46727718/087355213XWatershedDynamics.rar