6) به یاد استادم دکتر جوادی -مطالبی در مورد فرسایش – عوامل موثر در فرسایش آبی
عوامل موثر در فرسایش آبی
الف) عوامل اقلیمی
[ باران (فرسایش آبی شامل دو پدیده کاملاٌ متفاوت است. ئدر مرحله اول ذرات خاک سطحی در اثر برخورد قطرات باران به یطح خاک متلاشی می شوند "فرسایش باران" و در مرحله دوم رواناب سطحی حاصل از باران این ذرات متلاشی شده را با خود حمل می کند. مهمترین خصوصیات باران کخ در فرسایش و حفاظت خاک اهمیت دارد عبارتند از: مقدار باران، مدت بارندگی، شدت بارندگی، اندازه قطرات باران، توزیع اندازه قطرات باران، سرعت نهایی باران و توزیع بارندگی)، تگرگ (فرسایش حاصل از تگرگ به دلیل جرم زیاد و درشتی دانه ها و در نتیجه بالا بودن سرعت سقوط قطرات به مراتب بیشتر از فرسایش ناشی از باران های شدید است)، برف (به طور کلی فرسایش حاصل از برف خیلی کمتر از فرسایش ناشی از باران است، زیرا برف مدت زیادی در سطح زمین باقی می ماند و بلا فاصله به صورت آبدوی جاری نمی شود، به همین دلیل اخیراٌ محققان به این فکر افتاده اند که در مناطق کوهستانی باران را به برف تبدیل کنند. انجام این کار علاوه بر جلوگیری از فرسایش خاک از نظر حفاظت آب نیز اهمیت دارد)، یخبندان (یخبندان به روش های مختلفی بر فرسایش خاک تاثیر می گذارد که عبارتند از: خرد شدن ذرات خاک در اثر یخ زدن آبی که در داخل خلل و فرج ذرات خاک منجمد شده است که باعث فشار بر ذرات می شود و ازطرف دیگر یخ زدگی مانع نفوذ آب جاری از سطح یخ به داخل خاک شده که این عمل باعث ایجاد آبدوی آب جاری شده و باعث ایجاد فرسایش در پایین دست منطقه می شود)، دما (حرارت باعث کم شدن رطوبت زمین شده، از چسبندگی ذرات می کاهد و انتقال آنها را آسان می سازد)، باد (باد با تغییر دادن سرعت قطرات باران و زاویه برخورد آنها با خاک می تواند در فرسایش آبی دخالت داشته باشد)] می توانند از عوامل موثر در ظهور فرسایش آبی خاک باشند).
ب) فرسایش پذیری خاک
فرسایش پذیری خاک مقاومت خاک در برابر جدا شدن و انتقال ذرات است. بطور کلی عمل فرسایش آبی ابتدا ذرات خاک را که در اثر برخورد قطرات باران با نیروی برشی آبدوی از توده خاک جدا می شوند، سپس این ذرات به وسیله آبدوی انتقال می یابد، بنا بر این فرسایش پذیری خاک تابعی از قابلیت دا شدن ذرات و قابلیت انتقال آنها می باشد.
ج) شیب زمین
خصوصیاتی از شیب که در فرسایش دخالت دارند عبارتند از 1- درجه شیب (هرچه شیب تند تر یاشد سرعت آبدوی بیشتر و درنتیجه فرسایش خاک بیشتر صورت می گیرد). 2- طول شیب (طول شیب عبارت است از فاصله از نقطه شروع آبدوی تا نقطه ای که در آن درجه شیب به حدی کاهش می یابد که مواد انتقال یافته به وسیله آب رسوب می یابد، بنابراین می توان بیان کرد هرچه طول شیب بیشتر باشد فرسایش خاک نیز بیشتر است). 3- شکل شیب (در شیب های محدب مقدار فرسایش با دور شدن ازمقسم آب افزایش می یابد، این عمل منجر به کم شدن عمق خاک می گردد، و در شیب های مقعر فرسایش در بالادست شیب بیشتر و در پایین دسب کمتر است، در شیب های صاف مقدار فرسایش به تدریج به طرف پایین شیب افزایش می یابد. 4- جهت شیب (جهت شیب تاثیر غیر مستقیمی در آبدوی و فرسایش دارد، اثر عمده جهت شیب در میزان آبدوی و فرسایش به علت اختلاف ماکروکلیمای موجود در شیب های مختلف است، ئضع قرار گرفتن شیب نسبت به خورشید در حرارتی که شیب دریافت می کند تاثیر دارد. شیب آفتابگیر معمولاٌ نسبت به شیب های سایه گیر فرسایش بیشتری ایجاد می کند.
د) پوشش گیاهی
یک خاک پوشیده از گیاهان متراکم حداکثر مقاومت را در برابر جریان آب دارد، پوشش گیاهی قسمتی از باران را دریافت کرده و در خود نگه میدارد که بعداٌ تبخیر می شودو به این ترتیب حجم آبدوی کاهش یافته و در نتیجه از میزان فرسایش کاسته می شود. ریشه گیاهان باعث تثبیت اسکلت خاک شده و از فرسایش توده ای خاک جلوگیری می کند، از طرف دیگر ساقه، شاخه و برگ گیاهان همچون مانع، ضمن تقلیل ضربات ناشی از برخورد قطرات باران به سطح خاک، باعث کاهش سرعت جریات های سطحی و اثرات تخریبی ناشی از آنها می شود.
وسط قاعده 
نویسنده وبلاگ راهب نوروزی کله سر کارشناس ارشد مهندسی منابع طبیعی - آبخیزداری می باشد.این وبلاگ در زمینه های مهندسی منابع طبیعی- کشاورزی و سایرعلوم مرتبط مطلب خواهد نوشت .لذا از بازدیدکنندگان گرامی دعوت می شود جهت غنی تر شدن این وبلاگ با نظرات ارزنده خودما را همراهی نمایند.گرفتن مطلب از این وبلاگ باذکر منبع مجاز است.